庖丁解牛 (Páo Dīng Jiě Niú)
文惠君曰:“善哉!技盖至此乎?”
Wén huì jūn yuē: “Shàn zāi! Jì gài zhì cǐ hū?”
庖丁释刀对曰:“臣之所好者道也,进乎技矣。
Páo dīng shì dāo duì yuē: “Chén zhī suǒ hào zhě dào yě, jìn hū jì yǐ.
始臣之解牛之时,所见无非牛者。
Shǐ chén zhī jiě niú zhī shí, suǒ jiàn wú fēi niú zhě.
三年之后,未尝见全牛也。
Sān niú zhī hòu, wèi cháng jiàn quán niú yě.
方今之时,臣以神遇而不以目视,
Fāng jīn zhī shí, chén yǐ shén yù ér bù yǐ mù shì,
官知止而神欲行。
Guān zhī zhǐ ér shén yù xíng.
依乎天理,批大郤,导大窾,
Yī hū tiān lǐ, pī dà xì, dǎo dà kuǎn,
因其固然。
Yīn qí gù rán.
技经肯綮之未尝,而况大軱乎!
Jì jīng kěn qìng zhī wèi cháng, ér kuàng dà gū hū!
良庖岁更刀,割也;
Liáng páo suì gēng dāo, gē yě;
族庖月更刀,折也。
Zú páo yuè gēng dāo, zhé yě.
今臣之刀十九年矣,
Jīn chén zhī dāo shí jiǔ nián yǐ,
所解数千牛矣,
Suǒ jiě shù qiān niú yǐ,
而刀刃若新发于硎。
Ér dāo rèn ruò xīn fā yú xíng.
彼节者有间,而刀刃者无厚;
Bǐ jié zhě yǒu jiàn, ér dāo rèn zhě wú hòu;
以无厚入有间,恢恢乎其于游刃必有余地矣!
Yǐ wú hòu rù yǒu jiàn, huī huī hū qí yú yóu rèn bì yǒu yú dì yǐ!
是以十九年而刀刃若新发于硎。
Shì yǐ shí jiǔ nián ér dāo rèn ruò xīn fā yú xíng.
虽然,每至于族,吾见其难为,
Suī rán, měi zhì yú zú, wú jiàn qí nán wéi,
怵然为戒,视为止,行为迟。
Chù rán wéi jiè, shì wéi zhǐ, xíng wéi chí.
动刀甚微,謋然已解,
Dòng dāo shèn wēi, huò rán yǐ jiě,
如土委地。
Rú tǔ wěi dì.
提刀而立,为之四顾,
Tí dāo ér lì, wéi zhī sì gù,
为之踌躇满志,善刀而藏之。”
Wéi zhī chóu chú mǎn zhì, shàn dāo ér cáng zhī.”
泽雉 (Zé Zhì)
泽雉十步一啄,百步一饮,
Zé zhì shí bù yī zhuó, bǎi bù yī yǐn,
不蕲畜乎樊中。
Bù qí chù hū fán zhōng.
神虽王,不善也。
Shén suī wáng, bù shàn yě.
老聃死 (Lǎo Dān Sǐ)
老聃死,秦失吊之,
Lǎo dān sǐ, Qín shī diào zhī,
三号而出。
Sān hào ér chū.
弟子曰:“非夫子之友邪?”
Dì zǐ yuē: “Fēi fū zǐ zhī yǒu xié?”
曰:“然。”
Yuē: “Rán.”
“然则吊焉若此,可乎?”
“Rán zé diào yān ruò cǐ, kě hū?”
曰:“然。始也吾以为其人也,
Yuē: “Rán. Shǐ yě wú yǐ wéi qí rén yě,
而今非也。”
Ér jīn fēi yě.”